Ambthuis: verschil tussen versies
Geen bewerkingssamenvatting |
Geen bewerkingssamenvatting |
| (3 tussenliggende versies door 2 gebruikers niet weergegeven) | |
(geen verschil)
| |
Huidige versie van 30 dec 2006 16:01
Het Ambthuis was een huis in Bredevoort waar allerlei officiele zaken van de heerlijkheid Bredevoort geregeld werden (vergelijkbaar met een gemeentehuis nu). Het Ambthuis werd tevens gebruikt als gevangenis. Het Ambthuis dateerde volgens de muurankers uit 1699 en werd in de jaren '60 van de twintigste eeuw afgebroken.
Vermeldingen
- 18 mei 1701: Hendrietta Elijsabeth, Theodorus, Frederick Hendrick, Jacoba en Johanna Geertruit Bronckhorst verkopen hun huis, hof en schuur te Bredevoort aan Carel van Lintelo tot de Ehse, drossard en richter van Bredevoort ten dienste van sijn Koninckl: Majesteit van Groot Brittanien.
Aantekeningen
Gevonden bij fam. Otten: Dat Hy Dit Huis Wil Bewaren..., Een documentatie-onderzoek naar gevelstenen met vrome teksten, door Wim Scholtz te Winterswijk. page 89: no. 1. Ambthuis, Bredevoort, 20 x 25 cm.
DIE KAN LIDE
HAET EN NYT
DE OVERWINT
IN KORTEN TIT
ANNO
1699
JCE:MGW
Tot de Franse tijd was het Ambthuis het bestuurlijk centrum van het gebied, datnu de gemmeentes Aalten, Dinxperlo en Winterswijk beslaat. Blijkens eengevelsteen en muurankers is het in 1699 gebouwd. Het was een groot, statig gebouw met zo'n twintig kamers, grote, diepe kelders, zware muren en balken en veel ornamenten aan plafonds en ramen en deuren. Geen wonder, want hier resideerde de waarnemer van de drost van het ambt Bredevoort (de eigenlijkedrost zetelde gewoonlijk elders). Toen in de Franse tijd de nieuwe gemeenteindeling tot stand kwam, verloor het Ambtshuis uiteraard zijn functie en kreeg het door de jaren heen allerlei verschillende bestemmingen. Er werd zelfs een weverij in gevestigd, waar op de zolder wevers uit Saksen, in de volksmond Polakken geheten, werkten. De laatste jaren was er de winkel van de katholieke cooperatie 'Eigen Hulp'gevestigd. In 1960 werd het vervallen pand afgebroken. De Rijksdienst voor de monumentenzorg had wel een onderzoek ingesteld, maar besloot ten slotte dat alleen de muurankers, de voordeur, de zonnewijzer, een kleine schoorsteen, de vloer en de gevelsteen met zijn tekst bewaard moesten blijven [6]. Op de plaats van het oude Ambtshuis is nu de meubelzaak Betting gevestigd.
De gevelsteen is nu te zien in het Aaltense museum Frerikshuus. Het is de oudste in de oostelijke Achterhoek. De steen is uitgevoerd in haut-relief. Een vlakje midden onder op de steen is onbenut; heeft dit oorspronkelijk wel een functie gehad? Aardig is om te zien, hoe in het woord 'overwint' de letters V en E, W en I en N en T zijn samengetrokken.
De initialen betreffen Jan Caspar Evers en Maria Geertruid Wijging (of Wiging) (JCE resp. MGW op de steen). Zij waren in 1691 ondertrouwd in Winterswijk. Jan Caspar Evers droeg de titel J.U.D., een afkorting voor Juris Utrusque Doctor ofwel meester in de beide rechten. Hij was de zoon van Jacob Evers, die wordt vermeld als 'ceurnoot'; dit is een functie in de rechtspraak. Maria Geertruid was een dochter van Gerrit Wijgink en Elisabeth Hardes, die in Winterswijk en Eibergen waren ondertrouwd rep. getrouwd. Ook Gerrit Wijgink was ceurnoot [7].
Een hele familie van juristen! Jan Caspar Evers was dus waarschijnlijk juridisch ambtenaar en geen plaatsvervangend drost [8], maar de gevelsteen maakt het wel aannemelijk dat hij met zijn gezin in het Ambtshuis woonde. [etc]
NOTEN:
- [6] Henk Krosenbrink, Bredevoort, de laatste stad van Gelderland. In: De Graafschapbode, juli 1961
- [7] Collectie J. Das, Openbare Bibliotheek Winterswijk.
- [8] E.M. Smilda, Voorlopige lijst van namen van bestuursambtenaren in de voormalige Heerlijkheid Bredevoort. In: Jaarboek Achterhoek en Liemers 1980-1981. De auteur geeft aan dat de verschillende bestuursfuncties moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn en dat de lijst niet compleet is.
Bron: site van Gerrit Karssenberg
Bronnen
- 18 mei 1701: ORA Bvt inv.nr. 434 fol. 54v